------------------------------------------

۴۷ـ مشاجرۀ ایران و آمریکا            

در این مناظره تلاش برآن شده است که روابط خصمانۀ بین دو کشور تداخلی داده نشود :

ایران می‌گوید :         

من فلات قاره‌ام، با نامی نیک ایران زمین

                   مهد توحید بوده‌ام، شرکی نداشتم من به دین

دین زرتشت از من است، پایۀ اخلاق او نهاد

                   تا به پنداری نکو، هر چیزکه آری تو بیاد

جز به نیکی ناوریم، گفتاری ما با مردمان

                   کرده را نیکو کنیم، مردم بدانند چیست امان

من همانم که یهود، کردم زِ اُسرت هم خلاص

                   پاس دارم من همه، کس را نبینم من به خاص

رو شعارم بین کنون، پایه است حقوق را بر بشر

                   در به سازمان ملل، تا ره نگیرد ره به شرّ

مهد دانش بوده‌ام، کآن هم بمانده پا به جا

                   چون خرد هست رهنما، ره آن نماید هر به گاه

زین چو اسلام آمدی، گفتم که گیرند آن به دین

                   چون همان زرتشت ماست، با باری پُرتر با یقین

بینی زائیدم بسی، مردانی آراسته به دهر

                   از به دانش و ز روان، با ظلم و جهل هستند به قهر

آزی بر مال کسی، بینی ندارند مردمان

                   تا بگیرند کشوری، مردم بگویند ده امان!

سرزمینم نعمت است، هر چه که گوئی هست در آن

                   زین ندارند چشم به کس، از طبع بلندند در جهان

من م دارم به زا، مردانی با نام در جهان

                   جز به خالق ننگرند، باک هم ندارند زین وآن

من خلاصه می‌کنم، گفتار تو هم بعداً بگو

                   که چه داری در جهان، از فخر کنیم ما رو به رو!

آمریکا می‌گوید :                 

قاره‌ای هستم بزرگ، دنیا بمن دارد امید

                   من پنه گاهم کنون، هر کس زِ کس او بد بدید

هم نیز دارند بمن، هر کس که گوئی در جهان

                   گر کمی من کژکنم، فریاد رسد تا آسمان

همه ترس دارند زِمن، چون قدرتم هست بی‌امان

                   بایدم فرمان برند، بینند امانی از به جان

از به دانش من سرم، مهد است به دانش قاره ام

                   آرزوی هر دلی است، بیند که او را خواجه‌ام!

مهد آزادی منم، پاس دارم حق مردمان

                   گو چه داری تو از این، مردم گواهند در جهان

تو زِ اکنون گو سخن، چون بگذرد این روزگار

                   مردمان را در درون، بینی چسان بردی به زار!

ایران می‌گوید :         

گوش تو باشد بمن، ای قارۀ پر مدعا

                   تا که فهمی تو که ای، آن قدر مده بر خود بها!

من عجب دارم از این، گفتار ننگینت بدان

                   که هر آنچه می‌کشیم، از کرده ات هست در جهان

بر تو افسوس می‌خورم، بیشتر زِ وحشت دم زنی

                   مرده دانی مردمان، گوئی زِ اخلاقی غنی؟!

آنکه را زائیدی تو، کردی تباه در روزگار

                   از به سرخ پوست هر که را، دادی به بیگانه به زار

ماجرا جو مردمان، دادی پنه در قاره ات

                   کاری جز دزدیدن، مردم نبودی چاره ات!

خانه‌ها کردی تباه، در قارۀ مردم سیاه

                   تا بسازی خانه ات، با مردمانی بی‌پناه!

آنگه از دانش زنی، دم یا زِ آزادی چسان؟!

                   مایۀ کارت همه، بود از تباهی مردمان!

تو تهی هستی زِ نسل، زائیده هایت رفت به باد

                   افتخار داری به کی؟ آور اگر داری به یاد

پس بدان هستی تهی، از هر اصالت در جهان

                   آنچه از خوبی درون، داری نباشد زِتو آن

گر که بینی مردمان، آیند سراسر از جهان

                   دان زِ ساز و کوس خود، مردم کشانی سویتان

از همین جا باردی، ناخواسته غم بر مردمان

                   چون بگیری عمرشان، پایان نیابند خیری زآن

تو زِ فرزندان من، بردی به مکر تا جان دهی

                   عمر شیرین را تباه، کردی بر آنان آن گهی

که شدی معلوم بجز، خوردن و کار چیزی نبود

                   خواجه بودی بر همه، عمر هم گذشت دیگر چه سود؟!

معنی آزادی هم، آنست که هر کاری کنند

                   شرف از آدم برند، رسوائی در عالم زنند؟!

سلب آزادی کنند، با طعن باور در جهان

                   دانی آزادی تو آن، راحت گذر آری از آن؟!

گر تو مهد دانشی، فرهنگ تو باشد غنی

                   عالمان دینتان از فهم چرا باشند جنی؟!

در به مهد دانشت، سوختن کتابها جایز است

                   وآن کتابی که به آن، ثلث از جهان را حائز است؟!

دانی آزادی تو آن، در مهد فرهنگ در جهان

                   پس حماقت یعنی چه، تعریفی ده مارا از آن!

پس تو این را خوب بدان، آزادی یعنی خورد و خواب

                   بیش ازآن حرف است فقط، اندر صحاری چون سراب

گر که از حاکم کنند، نقدی و یا پیمائی راه

                   ظاهری آراسته است، طومار آن ریزند به چاه!

حاکمان خود می‌برند، دوزند به پوشند مردمان

                   آنچنان هم می‌کنند، گوئی نکردند حاکمان!

مردمان بازیچه اند، بازند برای ناکسان

                   با همان بازی خوشند، گویند که مائیم در جهان!

این اسارت در به دهر، مکری است زِشیطان خیزد آن

                   آتشی را شعله ور، سازد که گیرد این جهان

این همه فتنه گری، از مهد دانش می‌کنی

                   سلب آسایش کنی، گوئی زِ فرهنگی غنی؟!

با همان فرهنگ خود، جنگ‌ها به پا داری مدام           گوئی داری می‌کنی، خاموش زِفتنه از انام!

ن بخود رحم می‌کنی، نه رحم به مردم در جهان

                   این را قدرت دانی تو، هر چند شکست بینی از آن!

در ویتنام با همه، نیرو به رفتی در به جنگ

                   سال‌ها کشتی و کشتند، عاقبت بردی تو ننگ!

از به فرهنگ کابئی، زین هست که جنگ داری مدام

                   افتخاردانی تو آن، هرچند که خود افتی به دام!

این را قدرت دانی تو، آشوب به پا در هر زمان

                   دان که آخرگیردت، دردی چه دردی بی‌امان!

از درون پاشی فرو، افتید به جان همدگر

                   معنی حیله و مکر، فهمی چسان است دربه دهر!

تو از این گفتار من، رنجیده خاطر گر شوی

          گرچه تلخ است این سخن، اما رهی است باید روی

من هزاران سال زِ تو، وز فکر بدان که برترم

                   پای حرف من نشین، پند گیر ازآنچه رفت سرم!

تازه‌ها گویم تو را، دم از سلاح و جنگ مزن

                   راحت با هم زی کنیم، کمتر تو از ریشه بکن

هرچه از ریشه کنی، آخر رسد بر ریشه ات

                   چونکه عقل دادی زِدست، افتی بدست تیشه ات

تیشۀ این جنگ نه آن، باشد گذشت در روزگار

                   سوزد هرچه سوختنی است، خاموشی آرد آن به بار!

پس زِ من بشنو سخن، با قهر و قدرت دم مزن

                   رو به روی من یکی، هستی تو یک تن در زَمَن

باک ندارم من زِ تن، نه از تن هیچ کس دگر

                   در به فکرآرام بگیر، تا سر کنیم عمری به دهر

تا که از فرهنگ من، گویم تو را سازند زِ نو

                   تا که لذت زآن بری، این صبح بدان نزدیک به شو!

آمریکا می‌گوید :                 

من سؤال دارم زِتو، دانی چه گفتی از سخن؟!

                   سفسطه یعنی همین، مفت و مزخرف وآن بمن!

هرچه داری تو بگو، اما ادب بر تو به کار

                   از خیال قدرتت، چیزی میار بر من به بار (ایران)

من به تاریخ برترم، فرهنگ من باشد غنی

                   پس رعایت کن ادب، در رو به روی چون منی

من زِ منطق حرف زدم، چیزی نگفتم زآن خلاف

                   که چنین رنجیدی تو، چون از کلام بود آن به کاف (آمریکا)

تو زِ آغاز از به کاف، توهین بکردی این بدان

                   کن به آرامی سخن، تا یاد بماند در زمان (ایران)

دانی هر چه از فنون، آید به عالم آن زِماست

                   منتم باید کشند، تا که دهم وآن هم به کاست (آمریکا)

این فنون از مردم است، از تو نباشد این بدان

                   مردمان هم ازمنند، آیند به ایران وآن به جان (ایران)

گر کنم دعوت همه، آیند به خاک مام خود

                   آنگهت خواهی تو دید، در این جهان کیست آنکه برد!

پس چرا خاموشی زآن، دعوت بکن هرچه که هست

                   مانده‌ای از بهر چه، منت کشی از من مست (آمریکا)

من از اول گفته‌ام، جز با خرد کار نی کنم

                   در به وقت حاجتم، شیپور حاجت چون زنم (ایران)

تهی سازم کوی تو، گریه کنی بر زندگان

                   تا بفهمی گردش، گردون چسان است در جهان

زین سخن آشفته گشت، گفت من ندارم سر جنگ

                   تو چرا خواهی بری، ملک و دیارم را به تنگ؟ (آمریکا)

رو شعارم را ببین، سازمان همه دانند که من

                   کار به آرامی کنم، تا بد نسازم در زَمَن (ایران)

هرچه را من می‌کنم، جز مصلحت نی بینی زآن

                   گر که راهی کژ روم، خالق نماید ره بدان (ایران)

زین به او داریم امید، نی بر کسی از بندگان

                   که خدا با ما بوَد، هرچه زیاد باشند بدان

سرزمینی بیش نی ام، افتادم چنگ این کسان

                   ناکسان را شرم بوَد، از کرده های این بدان (آمریکا)

همچو زالو خون خورند، خون خودی یا کس دگر

                   زندگی پرنکبتی، دارند گذر آنان به دهر (آمریکا)

تو زِ من هستی بدان، از من تو هستی در جهان

                   من امیدم به خداست، گیرم تو را در بربه جان (ایران)

تا که راحت زی کنند، مردم در این کوته زمان

                   ستم هم بندد زِ رخت، هیچ چیز نماند جز امان

آمین!